|
RAFTING
Akarsu, yatağı içinden geçerken çeşitli doğal
engelleri geçmek zorundadır. Bu engeller büyüklü,
küçüklü kaya parçaları bazen de ağaç gövdeleridir.
Su kimi zaman da yüksekçe yerlerden dökülerek yoluna
devam eder. Suyun yolunu kesen bu engeller genel
akışın hızını ve yönünü etkiler, suda türbülanslar,
dalgalar ve akışta ani süratlenmeler oluşturur.
Akarsu sporlarında, bu tür beyaz ve köpüklü
görüntüler sergileyen bölgelere "Rapid" (Şarlak) adı
verilir. Akarsulardaki rapid ve çağlayan gibi
engeller, zorluk derecelerine göre uluslararası
standartlarda sınıflandırılır.
Klas1: Çok basit akıntı. Suda hiçbir çalkalanma
yoktur, son derece sakin bir biçimde, köpüklenme
yapmadan akar.
Klas2: Basit rapidler. Akıntı azdır. Suyun akışı
ve küçük engeller hafif dalgalanmalar oluşturur.
Bunlar hiç bir tehlikesi olmayan basit geçişlerdir.
Klas3: Orta zorlukta rapidler. Nehir buralarda,
yüksek sayılabilecek dalgalar oluşturur. Dalga boyu
bir metreye varır. Rapidin arkası durgun ve görüş
alanı içindedir.
Klas4: Zor rapidler. Rapidin başlangıcından
bitişini görmek her zaman mümkün olmaz. Akıntı,
oldukça büyük ve karışık dalgalar oluşturur. Su altı
ve su üstü engelleri bulunur. Emniyet için kıyıda
kurtarma ipiyle ekibin olması gerekir.
Klas5: Çok zor rapidler. Su bazen çavlanlar
bazen de çok büyük dalgalar oluşturur. Dalga boyu 5
metreye varabilir. Her taraf bembeyaz köpük
içindedir. Dar geçişler olabilir. Bu bölgelerden
geçiş için çok deneyimli olmak, zor durumlarda neler
yapılacağını iyi bilmek gerekir. Emniyet sistemi
kurmadan bu sulara girmek son derece risklidir.
Klas6: Geçilemeyecek kadar zor rapidler. Nehir
buralarda ya metrelerce yukarıdan dökülür. Ya da art
arda bir dolu engele rastlayarak çok türbülanslı ve
dalgalı bir bölge oluşturur.
Rafting,
Raft adı verilen botlarla yapılır.
Bu botlar, Amerika'da, önceleri (1900'ların başında)
akarsularda güvenli olarak yük taşımakta
kullanılıyormuş. Raft, her türlü akarsuda hareket
edebilecek yapısı ve yapıldığı sağlam malzeme
nedeniyle akarsu taşımacılığında tercih ediliyor. II.Dünya
savaşı sırasında çıkartma amaçlı olarak kullanılan
botlar diğer ülkelerin de dikkatini çekiyor ve
yaygın olarak kullanılmaya başlanıyor. Spor amaçlı
kullanım da yine Amerika'da başlıyor. Keşif amaçlı
akarsu yolculukları ve çeşitli etkinlikler yapmak
üzere kurulan bir kulüp 1973 yılında "Sobek
Expedition" adını alarak dünyanın çeşitli
ülkelerinde keşifler yapmaya başlıyor. Çoruh'u da
1982'de ilk bu ekip geçiyor.
Dünyada iki tip raft kullanılıyor. Birincisi daha
çok Amerika'da, büyük nehirlerde yük taşıma amacıyla
kullanılanlar. Bu botlar bir kişi tarafından
yönlendirilebiliyor. Kullanım prensibi kürekli bir
sandalla aynı. Bot, kenarlarına bağlı üçer metrelik
küreklerle istenildiği gibi yönlendirilebiliyor.
Bunlarla iki tona kadar yük taşımak mümkün. Son
yıllarda bu botlarda yolcu taşımacılığında, daha çok
da turizm alanında kullanılmaya başlandı.
Bu
türde, botta bulunan yolcular hiçbir şeye karışmaz.
Yönetim tamamen kürekleri kullanan rehberdedir.
İkincisinde ise botta bulunan herkes kürek çeker.
Sabit bir kürek yeri yoktur ve kürekçiler botun
kenarlarına oturarak kürek çekerler. Bunlarda rehber
arkadadır. Diğer kürekçileri komutlarla
yönlendirerek botu idare eder. Türkiye'de de bu
sistem kullanılmaktadır. Rafting deneyimli
rehberlerin idaresinde yapıldığında son derece kolay
ve güvenli bir doğa sporudur. Klas 4 veya 5
zorluğunda bir nehri kano veya kayak gibi araçlarla
geçmek için yıllar sürecek bir eğitime gereksinim
duyulurken, raftingle deneyimli rehberler
yönetiminde, bir kaç saatlik birifing ve ufak bir
acil kurtarma provası sonrasında sağlıklı herkes
geçebilir. |