Rize’nin Ardeşen ilçesine bağlı Tunca beldesinde düzenlenen Formulaz Tahta Araba Yarışları, Karadeniz insanının pratik zekâsını, mizahını ve cesaretini yansıtan geleneksel organizasyonlar arasında yer alıyor.
Geçmişte bir çocukluk eğlencesi olarak başlayan tahta araba yarışı, yıllar içerisinde geniş kitlelere ulaşarak Tunca’nın ve Rize’nin tanıtımına katkı sağlayan bir festivale dönüştü. Organizasyon, 2 Ağustos 2026 tarihinde 16’ncı kez gerçekleştirilecek.
TAHTA ARABALAR ÇOCUKLUK OYUNUYDU
Formulaz’ın ortaya çıkış hikâyesi, bölgede onlarca yıl öncesine dayanıyor. Tunca ve çevresindeki köylerde yaşayan çocuklar ile gençler, marangozlardan topladıkları atık tahtaları kullanarak kendi araçlarını yapıyordu.
Motoru bulunmayan bu araçlar, tamamen yer çekimiyle hareket ediyordu. Direksiyon ve fren sistemleri de çocukların bulduğu basit malzemelerle el emeğiyle hazırlanıyordu.
Karadeniz’in dik ve engebeli arazisi, tahta arabalar için doğal bir yarış pistine dönüşürken mahalleler arasında kimin daha hızlı ve dayanıklı araç yaptığına ilişkin tatlı bir rekabet de yaşanıyordu.
2009’DA ORGANİZASYONA DÖNÜŞTÜ
Uzun yıllar çocukların yokuş eğlencesi olarak devam eden tahta araba geleneği, 2009 yılında Formulaz adıyla düzenli bir organizasyona dönüştürüldü.
“Formula” ile Karadeniz insanını simgeleyen “Laz” kelimelerinin bir araya getirilmesiyle oluşturulan FormuLAZ adı, yarışların eğlenceli ve yöresel kimliğini ortaya koydu.
Geleneksel tahta arabalar, belirlenen kurallar çerçevesinde Tunca’nın yokuşlarında yarışmaya başlarken etkinlik kısa sürede Rize sınırlarını aşarak Türkiye’nin farklı şehirlerinden gelen ziyaretçilerin ilgisini çekti.
“GELENEĞİ CANLI TUTUYORUZ”
Formulaz Derneği Başkanı Murat Gül, tahta arabaların bölgede geçmişten gelen önemli bir kültür olduğunu belirterek, “Motoru bulunmayan bu araçlar tamamen yer çekimiyle hareket ediyor. Direksiyon ve fren sistemleri ise el yapımı olarak hazırlanıyor. Formulaz sayesinde çocukluğumuzdan kalan tahta araba geleneğini canlı tutuyoruz.” dedi.
HEDEF FORMULAZ’I DÜNYAYA TANITMAK
Tunca’nın yokuşlarında başlayan Formulaz, renkli görüntüleri, özgün kuralları ve yarışmacıların ilginç tasarımlarıyla her yıl binlerce kişiyi bir araya getiriyor.
Formulaz Derneği, yerel bir çocukluk oyunundan geniş katılımlı festivale dönüşen organizasyonu uluslararası platforma taşıyarak tahta araba geleneğini dünyaya tanıtmayı hedefliyor.