Altınordu ilçesi Kayabaşı Mahallesi'nde yaşayan Turgut Özcan, tam 45 yıldır doğadan topladığı dikenli sarmaşıkları kullanarak, geleneksel yöntemlerle balık sepeti örüyor. Bu zanaatı çocuk yaşta yaşlı bir komşusundan öğrenen Özcan, her gün el emeği ile işlediği dikenli sarmaşıklarla bir sepet örüyor.
Sepetleri örerken türkü söylüyor
Özcan, sepet örerken bir yandan da türküler seslendiriyor. İnsanların merak üzerine satın aldığı balık sepetlerine talebin güzel olduğunu ifade eden Özcan, doğada artık eskisi kadar sarmaşık bulamadığına dikkat çekti.
Doğadan topladığını el işçiliği ile buluşturuyor
Çocuk yaşlarında başladığı mesleğini 45 seneden bu yana devam ettirdiğini kaydeden Özcan, 'Dağlardan dikenleri kesip getiriyorum ve balık kapanları yapıyorum. Bu işi yapan da kalmadı. Dikenim olursa günde 2 tane yapabiliyorum. Diken bulması mesele, artık eskisi kadar bulunmuyor. Araba tutup köylere gidiyorum, oradan dikenleri kesip gelip evimin önünde balık kafesleri yapıyorum. Dikenleri kestikten sonra hemen yapılmıyor, 15-20 gün kadar kuruma süresi var' dedi.
'Sepet ören komşumu izleyerek öğrendim'
Çocukluk yıllarında balık sepeti ören bir komşusunu izleyerek bu zanaatı öğrendiğini belirten Özcan, 'Bununla derede, denizde, yaylada balık tutuluyor, her yere atılır. Bunun içerisine ekmek ve taş konuluyor, sapına ip bağlanıyor ve suya atılıyor. Sonrasında sabah gidip balıklar alınıyor' diye konuştu.
'Sepetler uzun ömürlü'
Sepetlerin 6-7 sene kadar çürümeden kullanıldığını ifade eden Özcan, 'Kullanılmadığı sürece 30 yıl dahi çürümeden duruyor, uzun ömürlü. Bu, bölgede 'melocan' olarak da bilinen bitkinin dikeni. Bu işi benim haricimde yapan bir kişi daha vardı, o da rahatsızlandı, başka yapan da yok' ifadelerine yer verdi.
'Yaz aylarında talep artıyor'
Yazın sepetlere talebin arttığını ve fiyatının bin 500 ile 2 bin lira arasında olduğunu söyleyen Turgut Özcan, 'Mevsimi gelince isteseler de bulamayabiliyorlar. 100 tane kadar yapmıştım, şimdi 5 tane kaldı, hepsi satıldı. Tokat, Giresun ve Ankara'dan dahi geliyorlar. Bununla balık yakalaması keyifli oluyor' şeklinde konuştu.
Sepetlerin kullanımı nesiller öncesine dayanıyor
Özellikle Karadeniz Bölgesi'nde yıllar boyunca kullanılan sepetler, ekmek parçaları ve içlerine konan taşlarla akşamdan suyun bir noktasına bırakılıyor. Sepetler sabah sudan çıkarıldığında ise balıkların içerisinde yakalandığı görülüyor. Sepet ile balık avcılığının bölgede uzun yıllardır kullanıldığı biliniyor.