Boğaz köyü Rize il merkezinin güney doğusunda, Gündoğdu beldesinin güneyinde, il merkezine 14, sahile 5 km uzaklıkta, 350 rakımlı, genel olarak doğu ve kuzeydoğuya bakan, oldukça dik yamaçlardan oluşan zümrüt yeşili bitki örtüsü ile kaplı küçük bir köydür.

Kuzeydoğusunda Akpınar (Kalamoz), Güneydoğusunda Ketenli (Aponconoz), Güneyinde Veliköy (Vela), güneybatısında Pınarpaşı köyleri, Kuzeybatısında Dağınıksu (Ğordi) mahallesi vardır.

Cumhuriyet döneminde coğrafi birimlere Türkçe isimler verilinceye kadar köyün ismi İSTAVRİ & İSTAVRİ BOĞAZI'dır. Coğrafi konumu nedeniyle ve 1959 yılından itibaren (köye yaş çay üretimini teşvik amacıyla gelen) bir ziraat mühendisinin önerisiyle Boğaz ismi benimsenmiştir.

Ketenli köyünün bir mahallesi olan Boğaz, halkın istemi ve yapılan referandum sonucu 1967 yılında 'BOĞAZ KÖYÜ' ismini alarak tüzel kişilik kazanmıştır.

Köye ilk yerleşen insanların (1790-1810) Ahmet ve Osman olduğu ve daha önce bu köyde sürekli iskãn olmadığı kesin kanıtlara dayanmaktadır. 1830-1880 tarihlerinde köyde tarım arazisi yok denecek kadar azdır. Arazi sık ağaç ve dikenle kaplıdır.

Köyden Yemen, Trabulusgarb, 93 harbi (1877-78 Osmanlı Rus), Çanakkale ve kurtuluş savaşında 14 şehit vardır. Ayrıca merhum Ömer oğlu Şevki Yazıcı (Şişko Şevki 1901-1984) Sakarya Akkum köyü ve çevresinde İpsiz Recep çetesinde iki yıl bulunmuştur.

NÜFUS: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan ADNKS 2023 yılı verilerine göre Boğazköy'ün nüfusu 129'dur.

1071'deki Malazgirt Savaşı'ndan sonra hızla Anadolu'ya yayılan Türkler, Rize ve yöresini de ele geçirdiler. Ancak Anadolu Selçuklu Devleti'nin kurulmasından sonra savaş alanının Batı Anadolu'ya kayması, 1075'te bölgenin yeniden Bizans egemenliğine girmesi sonucunu doğurdu. Bu tarihten sonra Bizans, Danişmend, Anadolu Selcuklu Devletleri arasında el değiştiren Rize, 1184'e kadar Bizans etkisinde kaldı.

IV. Haçlı seferi sırasında Kostantinopolis işgale uğrayınca, Bizanslılar Karadeniz’e çekilerek, Rize'yi içine alan Trabzon Rum Pontos İmparatorluğunu kurdular. Bu İmparatorluk, yüzyıllarca Rize yöresinde hüküm sürdükten sonra, 1461'de Fatih Sultan Mehmet tarafından ortadan kaldırıldı. Yavuz Sultan Selim 1509'da Rize yöresini tümüyle Osmanlı Devleti'ne kattı.

Sosyal yapısı
Dış çevreyle yoğun ilişkilerine karşın, kapalı bir toplumsal yapısı olan Gündoğdu’nun, çaycıIıkla birlikte yaşantı biçimi de değişmiştir. Kırsal kesim insanı kente akın ederken kendi değerlerini de taşıyarak Gündoğdu’da yaşamı etkilemiştir. Yaşam şartlarının değişmesine, geçim düzeyinin yükselmesine karşın inançlar, töresel değerler, doğum-evlenme ve beslenme biçimlerinde geleneksel uygulamalar korunmaktadır.

Beş mahalleden oluşan Gündoğdu’da, mahalleler arasında sosyal farklılıklar gözlenmemektedir.

İdari Durum
2000 yılı merkez nüfusu; 5200 olan Gündoğdu, Rize Merkez İlçede yer alır. Kentin batısında Rize Merkez yerleşimi, Kuzeyinde Karadeniz, doğusunda Çayeli ilçesi, Güneyinde ise Güneysu İlçesi yer almaktadır. Gündoğdu’ya bağlı 15 köy vardır. Köylerle birlikte 2000 yılı nüfusu; 12614'dür. Ancak Resmi Gazete’de yer alan 2012/433 sayılı duyuruda “Rize İli Merkez İlçeye bağlı Çiftekavak ve Alipaşa Köyleri ile Gündoğdu Belediyesinin, tüzel kişiliklerinin kaldırılarak, Rize Belediyesi sınırları içine katılması 5393 sayılı Belediye Kanununun 11 inci maddesi uyarınca uygun görülmüştür. Bu Kararı İçişleri Bakanı yürütür“ denildi. Böylece Gündoğdu beldesi Rize merkezine bağlanmış oldu.

Coğrafi konumu
Gündoğdu Doğu Karadeniz Bölgesinde, Rize İli Merkez İlçeye bağlı bir belde merkezidir. Rize İli 40°21’ ve 41°25’ doğu boylamları ile, 40°35’ ve 41°20’ kuzey enlemleri arasında yer alır.

Gündoğdu’nun topoğrafyası; dar bir kıyı şeridiyle bunun hemen ardından denize paralel bir şekilde yükselen dağlardan oluşur. Kaçkar Dağları güneydoğuda 3900 metre üzerine çıkarken, güneydeki Dilek dağının yüksekliği 3711 metre, Kırklar dağının yüksekliği ise 3352 metredir. Bunlar bölgenin en yüksek dağlarıdır. Topraklar sık sık bir akarsu ağıyla parçalanmıştır. Meyilin fazla oluşu nedeniyle hızla akan dereler ekonomik değer ifade etmemektedir. Vadi yamaçlarını kaplayan ormanlar denize paralel bir kuşak oluşturmaktadır. Rize Merkez İlçeye doğudan sınır olan Gündoğdu, dar bir şerit halindeki düzlükte ve dağınık düzendeki tepelerde kurulmuştur. Gündoğdu 4. derece deprem kuşağında yer almaktadır.

Fiziki konum
Gündoğdu, genelde dar ve uzun kıyı şeridi boyunca düz ve bunlardan hemen sonra çok eğimli alanlardan oluşan bir yapıya sahiptir. Belediye sınırları ve imar planı alanlarındaki dereler sınırlı da olsa içlere doğru düz ve düze yakın alanlar oluşturmaktadır. Kentte nüfusun büyük bölümü bu sınırlı düz alanlarda yer alır.

Bitki örtüsü
Gündoğdu’da hakim bitki örtüsü çay bahçeleridir. Dar kıyı şeridinden hemen sonra başlayan yükseltilerde, çay bahçeleri ile birlikte fundalıklar, kısa boylu orman ağaçları, gürgen, kızılağaç ve karaağaçlar yer almaktadır.Son zamanlarda kivi üretimininde yaygınlığı artmaktadır.

Jeolojik yapısı
Gündoğdu’da sahil şeridinden güneye doğru uzanan eğilimli alanlarda, aglomera, bazalt ve tüfler’den oluşan volkanik seriler gözlenmektedir. Aglomera, tüf üst kretase yaşlı bu volkanik seriler denizaltı volkanizmasının tipik ürünleridir.

Ulaşım
Rize İlinin en önemli karayolu bağlantısı, Karadeniz kıyı yoludur. Samsun-Trabzon üstünden gelen yol, İyidere ilçesinin 4 km batısında il sınırına girer, kıyıyı izleyerek kuzeydoğuya uzanır ve Fındıklı ilçesinin 12 km doğusunda il sınırları dışına çıkar. Rize, Gündoğdu, Çayeli, Pazar, Ardeşen ve Fındıklı bu devlet yolu üzerindedir. Bölgede ikinci devlet yolu ise Rize-İspir yoludur. Rize merkezden Gündoğdu'ya özel vasıtayla 5 dakika, toplu taşıma araçlarıyla ise 10 dakika civarında zaman almaktadır.

Mahalle'nin adı, 1530 yılı Trabzon tapu kayıtlarında Kuruloz olarak geçmektedir. 1682 tarihli Avariz vergi kayıtlarında 8 kişinin vergi mükellefi olduğu görülür. 1835 tarihine ait nüfus kayıtların da 303 erkek bulunuyordu. Mezkür kayıtlara göre köyün imamı Öksüzoğlu Ömer oğlu Molla Abdurrahim, köyün muhtarı ise Kanburoğlu Ahmet'tir.- Köy, 1800'den beri günümüzdeki adını taşımaktadır. Ermeni Yazar Seyyah P Minas Bijişkyan tarafın dan yazılan Pontus Tarihi Kitabın da kaleme aldığı; ”Müellif, 1817-1819 yılında, esasen yerlisi olduğu Karadeniz mıntıkasında vikerlik vazifesi münasebetiyle Rize’ye iki saatlik mesafede, yukarıda Adaköy dağ üzerinde delikli taşlar vardır. Yerliler, eskiden gemilerin onlara bağlandığını söylediler. Yukarı kısımda, eski bir kiliseden çevrilmiş bir câmi vardır.”

Bu kaynaklarla Adacami'nin 1800'lü yıllarda merkezi bir köy olduğu ilk Ahşap caminin de 1803 yılın da olup ikinci yenileme tarihi de 1905 yılında olmuştur. Adacami Medresesi(Kuruloz) 1845 yılın da kurulup 1924 yılı cumhuriyetin ilanı ile kapatılıp ilkokul olarak eğitimine başlamış olup halen hizmete devam etmektedir. Köyün en eski yerleşen aileleri de mezartaşları kitabeleri ve öşür defteri kayıtlarında anlaşılmak üzere Öksüzoğlu ve Kanburoğlu aileleri dir.Daha sonra sırasıyla Mercan ve Kalender olmak üzere diğer aileler yerleşmiş olmaktadır.

Mahalle; Rize il merkezine 12 km, Güneysu ilçe merkezine 3 km uzaklıktadır. Mahalle çok engebeli bir rölyefe sahip olup, ilçe sınırları dahilinde yükseltisi 150 m ile 2000 m civarında değişen tepelik alanlar mevcuttur. Bu tepeler yapı, rölyef ve teşekkülat bakımından bir birine benzer özellikler göstermekte olup vadilerle birbirinden ayrılmışlardır. Bu vadilerde büyüklü küçüklü çok sayıda akarsu mevcut olup bunlar daha sonra Taşlı dere havzasının en önemli kolu olan Güneysu (Potamya) deresini meydana getirmektedir. Arazinin çoğu dağlık olup cüzi bir kısmını düzlükler meydana getirmektedir. Denize komşu olmadığı için de Rize genelinde payı %1 olan ovalarından bile tam olarak payını alamamıştır. Bu dağlık arazi ise tamamen bitki örtüsü ile kaplı olup, açık alan görmek mümkün değildir. Bu bitki örtüsü vadilerin derin ve keskin görünümünü yumuşatıp göze hoş bir karakter kazanmasına yardımcı olmaktadır.

Nüfus: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan ADNKS 2023 yılı verilerine göre Adacami'nin nüfusu 1.542'dir.

Köyün bitki örtüsü, doğal güzellikleri ve hayvan türleri bakımından Güneysu ile aynı özelliktedir. Yeryüzü şekli Güneysu' ya nazaran daha engebelidir. Oldukça yüksek dağlara sahip olan Kanboz bu dağların en büyüğü, Karos dağı, Ezan dağı, Kanboz dağı, Soğuksu dağı, Oluklar dağı, Çiruka tepesi, Hutoğun tepe, Ayete sırtı, Tuğuli boğazı,Vericinin tepe, Gürgen tepesi ve Kürtün tepe dağları vardır.
Sahip olduğu bu dağlarda, bol orman ve fundalık bakımından çok zengin olan Kanboz,Ezan dağı ve Kanboz yaylası'nda oldukça geniş düzlükleri vardır.Mezralarda bu dağların eteklerindedir. En önemlileri; Ezan dağının eteklerinde olan Kaliçor, Moholoş, Ğeşluk ve Güneli adıyla bilinen mezralardır.

Akarsu bakımından da çok zengin bir yapıya sahip olan Kanboz; Bu akarsular, Küçük dere, Orta dere, Leramoz ırmağı, Karanlık ırmağı, Şano ırmağı, Koliçar ırmağı, Moholoş ırmağı, Güneli ırmağı, Ofuruk ırmağı, Limişoz ırmağı, Yabanilik ırmağı, Çağçara ırmağı,Topuzun ırmağı, Deremen ırmağı, Kori ırmağı, Mermeşek ırmağı, Şoz ırmağı, Mesorim ırmağı, Kolomoş ırmağı, Patoki ırmağı, Feridenin ırmak ve daha bir çok ırmak ve bu ırmakların toplandığı büyük bir dereye sahip olan Kanboz, derenin tamamıyla kendi içinden geçtiği ve derenin, başlangıcıda kendisine ait olan ve Güneysu deresiyle birleşir. Ayrıca mağara gölü adında birde gölü vardır.

İklimi, yüksekliği ve yer konumu bakımından Güneysu' ya nazaran biraz farklılıklar gösterir. En önemli fark Şoz mahallesi için söz konusudur. Bu yer diğer mahallelere nazaran çok az güneş alır.
Doğal güzellikler açısından Güneysu ile yakın özellikleri gösterir. Köyün yaylası ve mezraları piknik ve dinlenmek için oldukça elverişli alanlardır. Ezan dağı, Kanboz yaylası ve mezralar yüksekte olduklarından havaları çok daha temizdir. Kanboz eskiden bir muhtarlığa bağlı büyük bir köydü sonradan ikiye ayrıldı. İslahiye ve selamet olarak. Sonra İslahiye kendi içinde üçe ayrıldı. Üç muhtarlık oldu.Selamet Köyü de ayrı bir muhtarlık.

Kanboz sosyo –ekonomik açıdan Güneysu ile benzer özellikler gösterir. Benzer özellikler gösteren bir çok unsur, nüfusun ekonomik nitelikleri, tarım, hayvancılık, tatlı su ürünleri, yaylacılık, gurbetçilik ve göç, denizcilik, madencilik, turizm, inşaatçılık, yerleşme düzeni, taşımacılık, elektrik, içme suyu ve sosyal güvenlik açısından da görülür. Ormancılık açısından önemli bir özellik eskiden çerikçiliğin yapılmayışıdır.

Geniş mezraları ve yaylası olan bir köy olduğu için eskiden hayvancılık ve yaylacılık yaygındı Çayeli'nde işletilen bakır damarlarının bu köye kadar uzandığı söylenir .Gerekli bilgiler henüz araştırma aşamasındadır.
Köyde halk geçimini şimdilerde çay ve erkeklerin çay fabrikalarında çalışmasıyla elde ettikleri gelirle sağlamaktadır. Emeklilerin %70 i Çaykur emeklisi olup bu oran son yıllarda azalmıştır. Azalmasının nedeni de işsizliğin artmasıyla şehir merkezine ve İstanbul başta olmak üzere göçe neden olmuştur. Buna rağmen hemen her aile yazın köye gelip bağ bahçe ve çayını yapmaktadır.

Eğitim oranında son yıllarda artan bir gelişme yaşanmaktadır.Okuma yazma oranında gelişmeler sağlanmıştır.
Artık tüm aileler kız yada erkek ayırımı yapmadan çocuklarını okutmakta,üniversiteye kadar giden bir eğitim sürecinden geçmektedir. Çok sayıda üniversite mezunu genç vardır. Bunlar arasında doktor, avukat, öğretmen, teknisyen, iktisat, işletme, muhasebe, Uluslaşası ilişkiler mühendislik ve pek çok adını yazamadığımız meslek grupları vardır. Son yıllarda eğitim taşımalı sisteme geçmiştir.

Çay sanayini oluşturan üç özel çay fabrikası vardır.1988'de Kandemir Çay 1992'de Topçuoğlu Çay 1992'de Bostan Çay faaliyete başlamıştır. Günlük yaş çay işleme faaliyetleri yaklaşık 40 tondur.Eskiden faaliyet gösteren 2 silah atölyesi, 8 marangoz, 8 bakkal, 8 değirmen, 2 çay ocağı,1 kireç ocağı, 7 ilkokul vardı. Taşımalı sisteme geçince okullar merkeze taşındı. Şimdilerde ise hizmete açık 4 marangoz, 4 bakkal, 1 çay ocağı 1 sağlık ocağı 1 çocuk kreşi, 1 postahane, 9 camii, 4 lojman ve 4 değirmen bulunmakta.Ayrıca her mahallesine yol giden ender köylerden biridir. Çayeli ile Çayeli'ne bağlı Büyük köy ile de yol bağlantısı vardır. Elektriğin köye gelmesi 1973' yılına tekabül eder Eskiden köyde sıcağın yoğun olduğu zamanlarda su kaynakları oldukça yetersizdi. Şimdilerde ise dağlardan getirilen sularla böyle bir sorun yaşanmamakta.

Köyde eskiden 2 tane dernek vardı bunlar Derebaşı camii yaptırma derneği ve diğerinin ismi bilinmiyor.
Güneysu' daki en önemli medreselerden biri olan Kanboz Karyesi Medresesi buradaydı. Bu medrese Köydeki eski Kanboz Camisinin altındaydı. Medreselerin kapatılmasıyla yerine 3 yıllık mektep açıldı.Bu okul 1945 yılında eğitmenli okul oldu. Daha sonra Kanboz ikiye bölününce bu okul aşağı Kanboz sınırları içerisinde kaldı. Köy kültür açısından Güneysu ile yakın özellikler gösterir. Yakın özellikler gösteren bir çok unsur, kültürün tarihsel toplumsal evrimi, kültürel geleneğin öğeleri, el sanatları, mimarlık, yerel ağız özellikleri, yöresel halk edebiyatı, halk müziği, halk müziği araçları, halk oyunları, çocuk oyunları ve araçları kullanılan araç ve gereçler, ateşli silahlar ve sosyal faaliyetlerde de görülür.

Kanboz tarihi eserler açısından da zengin bir geçmişe sahiptir. İki taş kemer köprüsü, yine küçük bir taş kemer köprüsü ile merkez camiinin yanındaki tarihi çeşme. Ahşap yığma camiiler, kilise düzü denilen yerde de eski bir kilisenin olduğu da söylenir. Yine eskiden ahşap kiremit çatılı köprülerin olduğu da söylenir. Yine şimdiki Kanboz Bulutlu Derebaşı, Öksüzömerli Taş cami ve Ada camilerinin yerinde eskileri vardı. Bunlardan ilk üçü ahşap yığma diğerleri taş ve ahşap yığmaydı. Bunlar arasında yalnızca Kanboz Camii ahşap süslemeliydi. Diğer köylerdeki kopalılar gibi bu köyde bulunan bostanların da kopalileri korunamamıştır.

Daha önceleri Kasarcılar köyüne bağlı Baş mahallesi iken, 6 Haziran 1956'da Melek adıyla köy statüsü kazandı.

Rize'nin tarihi öncesi hakkında bilgilerimiz sınırlı olduğundan,buna bağlı olarak yöreye hakim olan orman dokusu nedeniyle, Melek Köy'ün tarih çağlarıyla ilgili bilgilere ışık tutacak arkeolojik bulgular da bu güne kadar ortaya çıkartılmamıştır.

Coğrafik konum itibariyle salaha vadisinin kuzeyinde yer alıp vadiye uzaklığı 4 km' dir. Çevre köyler Kasarcılar, Yeni Güzelköy, Muradiye, Derebaşı köyleridir. İsmi geçen köylerde sınırları olan Melekköy yer ,yer engebeli olmakla beraber köy düz bir alanda kuruludur.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan ADNKS 2023 yılı verilerine göre Melek Köy nüfusu 295'tir.