Vursam çıksam Andon'a
Şu içsem kana kana
En büyük tutkum Rize
Hasret yaşarım sana

Bir atmaca olsam da
Kaçkarlarda dolaşsam
Ağaranda yağmurda
Sırılsıklam ıslansam

Giydiğim cizlaveti
Anam öptüm kokladım
İzini bulmak için
Eski evi yokladım

Koca tarihi nayla
Sol tarafa yaslandı
Açmaz hiç bir kapıyı
Anahtarlar paslandı

Cizlavet : Lastik Ayakkabı
Nayla : Serender

Fatih Sultan KAR / İST.

Üstünde sık sık dolaşan bulutlar
Sanki arkadaşın
Bereket getiren yağmurlar, sanki yoldaşın

Öksüz kalırdın bunlarsız
Hatta, çaysız görünürdü meşen
Nerden toplardı yeşil altını nazlı Ayşe'n?

Havanda, gurbet ağırlığı vardı bir zamanlar
Doya doya gülemezdin
Duygulandıklarına, heyecanlandıklarına özenemezdin

Artık iyisin, hoşsun, gıpta edilir sana
Çünkü sevgi ve ümit doldun
Seni bilenler, seni anlayanlar için bir cennet oldun

Nemlidir iklimin diye, sabah uyanamazmış insan
Amma ben uyanırım hayaline ermek için
Ve bilhassa seni tezden görmek için

Ayrılınca senden, ister bir kısa zaman olsun
Hasretine tahammül edemem
Beni teskin edecek başka bir şey vardır, asla diyemem

Şimdi seni, dünden daha çok seviyorum Rize
Tabii severim, hatıralarım içindedir
Hatta evet, hatta kalbim bile sendedir.

İ.K

Gittum kaya ustine, kayinum vurdi beni
O beyaz entaremlan doktorlar gördü beni

Gelin ne ettum sağa, günahun tutti beni
Mespabucum gelince başumdan vurdi beni

Düğünciler gelince çarsafladiler beni
Malpet'ten aşaği selamladılar beni

Liparit'un dibine, ağam endurdi beni
Emicemun malina, kayinum vurdu beni

Emicemun evine, sal getürdiler beni
O kiymetli odama, kanli koydular beni

Gelinluk elbisemlan doktor bey gördü beni
Güvey gelmis odama, 'seni kim vurdi?' dedi

Ben da söyledum oğa, 'kardaşun vurdi beni'
Gece sabaha kadar polis bekledi beni

Iki saat yaşadum, anne çok ağla beni
Iki saatten sonra, azrail aldi beni

Gelinluk elbisemlan kefene sarun beni
Tel duvağum yuzume, tabuta koyun beni

Yaşum on beş yaşinda, neler geldi başuma
Akibeti kuş kondi, mezaremun taşina

Tel duvağumi asun, beni gören ağlasun
Su tokun mezareme, üsti çimen bağlasun

Konsolumun kilidi, gül üstüne kurudi
Bir Ismail'den sebep, gençluğum da çurudi

Malpet'un yalisina, vardur bakir parasi
Hemdiye yureklerum doldi kurşun yarasi

Bahçelerde kediler, mirnav mirnav dediler
Kardaşumla gelinum, başumi da yediler

Beyaz ati nalladum, soğuksuya yolladum
Gideyirum komşilar Allahasimarladuk

Anonim

En iyi çayla gidiyor, düşünmek seni
Sen çay gibi sıcak
Çay sen gibi
Sıcak yudumlarda hüznün ve matem
Sensin bardak bardak
Sensin dem dem
Süzülen keder, boğazımdan
Tadın çıkmıyor damağımdan
Ahmet Batal

Madde oldun kasalarda
Neşelerde, tasalarda
Memur, amir masalarda
Seni içer yudum yudum

Bahçelerde eser yeller
Name söyler tatlı diller
Al duvaklı, genç gelinler
Seni içer yudum yudum

Fukara, göz kaş ederek
Sabırı, yoldaş ederek
Kuru ekmek, aş ederek
Seni içer yudum yudum

Alametler omuzunda
Padişahlar koltuğunda
Saltanatın koltuğunda
Seni içer yudum yudum

Kumandanlar cephelerde
Derelerde, tepelerde
Er ve erbaş siperlerde
Seni içer yudum yudum

Sarhoşları meyhanede
Pis havalı kahvelerde
Mazbut insanlar, evlerde
Seni içer yudum yudum

Ne tatlısın, ne acısın
Bütün başların tacısın
Bunun için içilirsin
Sohbetlerde yudum yudum

Bahçelerde gül dalısın
Bardaklarda nur halısın
Herkesin ortak malısın
İçilirsin yudum yudum

Sabri Hacıkeleşoğlu

Bir avuç tohum Rusya'dan denemesi yapılmadan
Geldiği günde bir sevinç belirdi Zihni hocadan

Çay yayılmıştır çevreye, dikilmiştir her bahçeye
Mis gibi kokusu ile doyum olmaz içilmeye

Çay her şeyimiz, velhasıl rahat etti yeni nesil
Gurbetlere paydos dedik, kurtardık insanımızı

Taşınır sepet telisle, çay toplanır aynı hisle
Hele toplarsan makasla, elle ayrı bir hevesle

Yetişti mi mecbur topla özel, resmi bir fiyatla
Hele de eksper derse kontenjanın azdır, katla

Alım yerinde toplanır müstahsiller sıralanır
Kantarcı iki buçuk der, fazla yaprak ayıklanır

Yapıldığı gün deneyi, büyütülmüş her fideyi
Böyle başladı çaycılık, esaslı bir tarımcılık
Zaten Rize de yağmurlu, kışlar serin, yazları ılık

Sattığın çaylar deftere, ıslağından düşer fire
Üst üste yığılmaz, yanar, yalın serilmeli yere

Fabrikada sevk yapılır, kalitesine bakılır
Soldurması yapılınca kıvırmalara alınır

Mayalanır, fırınlanır, eleklenir, tasniflenir
Paket olmadan evvela iyice bir harmanlanır

Satışa hazır olana, demle bulunsun sofrana
Kaynar suda on beş dakka, beklerse dönüşür kana

Çalışır yazın-kışın, sabah kahvaltısı aşın
Tarladan demliğe kadar, emeği var vatandaşın

Yağmur havada çalışmak, çalışmak değil yarışmak
Her setine varmak için fazla istiyor dolaşmak

Bekletilmez çabuk geçer, yağmuru adeta içer
Susuz çayda hayat olmaz; kartlar, kalitesi göçer

Etrafını çapalamak, beşte birini budamak
Çayda normal verim için gübresini ayarlamak

Ailecek bir ziraat, geçindirir kıt kanaat
İnsana öyle yakın ki, çay ister ki yanımda yat

Setler sıra olur oluk, çayda aramak bir bolluk
On iki ay çalışmadan, kolay geçmiyor yorgunluk

Rize'nin bir adı çaydır, çalışması on bir aydır
İnsanı yorulmak bilmez; hoplar, zıplar, sanki yaydır

Osman Efendioğlu

Başta Mustafa Kemal, gece gündüz demedi
Kudurmuş Moskoflar, en büyük darbeyi yedi

Ana, baba ve kardeş hep beraber koştular
Bu güzel toprak için zafer diye coştular

Düşmanı öne alıp uzaklara sürdüler
Rize benim yurdum! Rize Türk'ündür dediler

Coşmayan gönül yoktu, bu vatan karşısında
O günün çocukları, şimdi otuz yaşında

Var mıdır bugün için tütmeyen bir tek ocak
Al bayrağım daima yükseklerde kalacak

Cevdet Akgül

Bugün dalga dalga dağ, dere
Vatan için çıkmış sefere
Vatan için ölmek hevesi, yalnız bizlere
Karadeniz öfkelenmiş boş yere

Türk milleti düşman sokmaz yurduna
Madem ki Türküz biz
İşte orda düşman, işte burda biz
Ebediyen kahramanlık bizdedir

Yusuf Ekşi

İki sene çalıştın, emeğin gitti boşa
Rakiplerin önünde, tuşa gelmişsin tuşa
Çok deplasman puansız, hiç de gitmedi hoşa
Biz ne kadar söylesek, yazılan gelir başa

Bu sene her taraftan yeni oyuncu aldık
İlk deplasman çok iyi, biz berabere kaldık
Kırılmadı hevesler, yine maça dadandık
Oynayın oyuncular, biz ta ciğerden yandık

Bütün çay paraları toplanır senin için
Deplasmanda puan yok, acaba sebep niçin?
Kurun samimiyeti, sakın olmayın hirçin
Yaparak biraz gayret, ne olur bu yolu geçin

İş gücünü bırakan koşup gelir sahaya
Verilen çay parası, gitmesinler havaya
Kaptasnız gemi gibi oturmayın karaya
Güldürün yüzümüzü, biz de çıkalım aya

Rizeliler mert olur, siz de yapın erkeklik
Şampiyonluk istiyor, sizden haykıran gençlik
Gelen tüm takımlarla, yapın iyi kardeşlik
Hiç olmazsa sahada goller olsun bep beşlik

Münacettin hocamız, takım teslimdir size
Yap bizi bir şampiyon, nam sal Karadeniz'e
Kurtar bizi bayırdan, yerleştir bizi düze
İnanın çok istiyor, bu işi sizden Rize

Yakup Tatoğlu -1971

Federasyon başkanı sayın Apak efendi
Sana sesleniyorum, azıcık dinle beni
Elimde olmayarak inciteceğim seni
Kusuruma bakmazsın değil mi sayın Apak?

İki puanımızı sildin, hiç acımadan
Böyle ağır cezayı nasıl verir bir vicdan?
Günlerce gözlerinden yaş yerine aktı kan
Bütün Rizeliler'in inanın sayın Apak

Çok pahalı mal oldu, bu iki puan bize
Otuz iki milyon Türk, acıdı halimize
Şampiyonluk yolunda bizi getirdi dize
Üçyüz bin Rizeli'nin bağrını yaktın Apak

Elazığ sahasında bize pusu kurdurdun
Hakemin sayesinde arkamızdan vurdurdun
Binbir türlü hileyle hızımızı durdurdun
Kırıkkale'den sebep bizi harcadın Apak

Bu siyasi oyunu ta başından anladık
Doğrusunu istersen böylesini sanmadık
Her kim ne derse desin oyununa avlandık
Rizeliler acaba sana ne yaptı Apak?

Öz evladın bir kulüp şampiyon olsun diye
Çıngarlı maçlarını hep attırdın geriye
Diğer kulüpleri hiç düşünmediniz, niye?
Her şey o kulüp için değil mi sayın Apak?

Kayseri'de birkaç vatandaşımız gitti
Diğer birçok sahada, ne arbedeler çıktı
Kırıkkale maçında ip ucunu kaçırttı
Sen hala yerindesin haşmetlu sayın Apak

Fransa'yı kurtaran general De Gol bile
Çekildi vazifeden kendi isteği ile
Sen ise çeyrek asır, duruyorsun yerinde
Futbol teşkilatının ilahı mısın Apak?

Oyun sahalarını arenaya döndürdün
Gençleri birbirine insafsızca vurdurdun
Şehirler arasında düşmanlıklar kurdurdun
Gene de yerindesin diktatör gibi Apak

Birçok kanlı olaya tekrar meydan vermeden
Futbolumuz sayende teneşüre girmeden
Artık yetişir bayım, çekil bu vazifeden
Pişmanlık para etmez, sonradan sayın Apak

Rizeliler, kanuna saygılı insanlarız
Hakkımızı bu yoldan elbet arayacağız
İki puanımızı mutlaka alacağız
Allah'ın yardımıyla inanın sayın Apak

Mehmet Karadeniz

Cafer Tayyar Tuzcu

hazırlanır erzaklar
daha gün kararmadan
ya bir sırt çantasına
ya naylon bir telise
yağ, tuz, şeker sarılır gazete kağıtlarına
bardaklar, ayrı ayrı sarılır ki kırılmasın
iki üç ekmek ve bir iki paket cigara
iki üç hıyar, zeytin ve peynir
tabiî ki bir de lüküs
ve üç beş yedek fitili
ve ana malzeme ağ
nevale hazırdır artık
güneşin batma vakti beklenir
yolculuk için

ustalık ister ağ atması
ağ göle göre serilmelidir
herkes yapamaz bunu
ustalık ister lüküs tutması
ağ atan tutturamadı mı gölü
sardı mı ağı kayalara, hoçlara
fırça yemesi vardır ucunda
'lüküsü doğo tut!' diye
yaşanan bir zevk midir,
yoksa gönüllü çekilen bir çile mi?
bilmez balıkçı

gün ışıyana kadar sürer avcılık
sonra bir dağ evi bulunur
elbiseler, yükler serilir
ve ateş yakılır
taş duvarlara hoçlar sokulur
ıslak elbiseler atılır üzerlerine
onlar kurumaya bırakılırken
evde kukma, demlik, tava aranır
kukma, dereden doldurulup ateşe sürülür
hesabı tutulmadan çay boca edilir, kukmada kaynayan suya
açılır nevaleler tahta pekeye
bir çenci ile doldurulur bardaklar
karın doyurma kavgası başlar

güneş yeni düşmektedir vadilere
elinde bardak üstünde bir atlet bir iştane
elbiselerin hala kurumaktadır, hoçlar üstünde
seyredilen güneşin doğuşu değil
keltet otlarındaki çiğ damlalarında parlayan
her renkten milyarlarca ışıktır

terlidir iştanen, terlidir atlet
tüylerin tiken tiken tikilmektedir, sabah serinliğiyle
bir tek avucun sıcaktır çay bardağından

dakika dakika, saniye saniye değişirken renkleri
keltetteki çiğ damlalarının
doyamazsın seyrine
bardağı bırakırsın yavaşça yere
yürürsün çiğ damlalarına
buz gibi çiğ girdikçe kara lastiklerinden ayaklarına
tüylerin bir başka tikilir tekrar
ve bir yer bulursun keltetin en yoğun olduğu
pırlanta gibi parlayan çiğ damlalarının en çok olduğu
uzanırsın sırtüstü çiğ damlalarına
önce tüm vücudunu bir titreme alır
sonrası bir melankolidir
titremelerin çiğden çiğe aktarılır
tüm vadi seninle titrer
işte o anda
sen de bir çiğ damlası olursun
çiğ damlası olmakla kalmaz
HEMŞİN olursun'

Şakir Aksu - Ankara

Sende yaşamak demek, çile doldurmak çile
Sütü satıp tuz aldım, ayran içtim tasından
Görmedim başkasını düğün soframda bile
Lahana çorbasından, hamsi kızartmasından

Dört beş yaprak lahana, birkaç kilo mısıra
Bacım, ormanlarının taşıdı toprağını
Koşup yalınayakla yılların ardı sıra
Ninemin alın teri, suladı toprağını

Anamı bırakarak elinin kınasıyla
Babam gurbet ellere, gömdü bütün yaşını
Kaç genç gelin kocadı, erkeğinin yasıyla
Bir gün dönecek diye, akıtıp gözyaşını

Yeroz'dan her görünen gemiye baka baka
Özlem çekmekle geçer, sende bütün seneler
Kaç yiğidi sulara gömer şu batan taka?
Kaç kişi öksüz kalır ve daha neler neler...

Bir kaşık ayran için, bir lokma ekmek için
Ömrü sepet altında geçen Rizeli ana
Çıplak ayaklarından izin ver, öpmek için
Secdeye iner gibi düşeyim huzuruna

Bir gün şöyle geçsem de Senoz'dan Arsivos'dan
Dolaşsam Pazar, Hemşin, Cimil'i, Lazlakar'ı
Ey aziz memleketim, selam sana bu dosttan
Ey Çayeli, Gündoğdu, cefakeşler diyarı

Seni bunca senedir unuttuysa bu millet
Artık ümidin olsun ışıklı bir yarından
Gülecek yüzlerimiz, sabırlı ol, devam et
Bir güneş gibi yükselecek, yemyeşil baharlardan

Ben de babam örneği, baş açık, ayak yalın
Ayrılıp eşten dosttan gurbete düştüm Rize'm
Yok mu bana sunacak bir dilim portakalın?
Aşkınla yad ellerde yandım tutuştum Rize'm

Servet Çomoğlu

İlyas Mahmudoğlu

Lastiğim idi yeni
Geçmiştim Furtuna'dan
Felek ayırdı beni
O güzelim diyardan

Kaptan selamlayıver
Ardeşen'i bir daha
Sahilde annem ağlar
El sallasın bir daha

Çok genç yaşta ayrıldım
Koyuldum uzun yola
On iki günde vardım
Pazar'dan İstanbol'a

Bir elimden tutanım
Çıkmadı benden yana
Okumak istiyordum
Nasip olmadı bana

Şaban Ali Yaşaroğlu

Ömrü göçlerle geçmiş, kırık kolu kanadı
'Kabak hırsızı' diye, tarihe geçmiş adı

Biraz sıtma korkusu, biraz esen dağ yeli
Daha mayıs başında, göçe başlar Kaleli

Kaymak katmadan yemez, yoğurdun başlısını
Sarar yayla hasreti; gencini, yaşlısını

Ne ot olur ne erzak, ne de cepte on para
At yorgun, buzak zayıf, dökülürler yollara

Hacıkamil'de çayın kokusu bir başkaydı
Yol vuruldu, Üskürt'de nice yıldızlar kaydı

Gece Mollaveyis'te çekilir binbir çile
O tatlı hatıralar dolaşır dilden dile

Goboca diplerinde ıslıkla yol istenir
Çat'ta düşüm edilir, son azıklar da yenir

Şebeklerde, dağlarda sarmaş dolaş olunur
Ya sisten hiç görünmez, ya da güneş dolunur

Yer bulup girilmişse, taze kokan tandıra
Elbet, pancar çorbası yemeğe gelir sıra

Dönmek var ya, güz gelip bu şirin yerden geri
Bu ilk akşam, herkesin yalnız odur kederi...

Orhan Bayramoğlu – Kaleli Orhan

Söyle ne olur ana, kurudular mı bari
Pazar'dan ayrılırken döktüğün gözyaşları
O yaşlar ki gönlüme akacak ilelebet
Şu ölümlü dünyada başımda iken gurbet

Şimdi ya bir ağır yük altında inliyorsun
Ya da nemli bir yelden sesimi dinliyorsun
Şimdi ya değirmende, ıslak ayaklarında
Ya sofra başındasın, şükrederek varınla

Sularken sığırları, mahalle sıra sıra
Bir kazan, bir tas ile iniyorsun ahıra
Bir yanda yanmıyorken taze, ıslak çalılar
Bir yanda kar altında lahana toplamak var

Çorbadan başka bir şey göremeden kaplarda
O eski kazağınla dolanıyorsun karda
Ya taş taşımaktasın, sızlayarak omuzun
Ya hasta olmaktasın, düşünüp uzun uzun

Sabah yiyeceğini akşamdan yıka da yat
Madem böyle başladı, böyle sürecek hayat
Ne elimde bir merhem, sürmek için yarana
Ne de taş bir kalbim var, aldırmayayım sana

Duvardaki her hibar ellerinde iz etti
Yine dönüp Tanrıya, bir gün demedin 'yetti'

Belki boş bir hayalle çektin o çileleri
Belki bir silen olur, alnından akan teri
Belki hayırsız evlat deyip ağlayacaksın
Belki kara yerine allar bağlayacaksın

Belki yamasız hırka nasip değilmiş ana
Belki Tanrın sonunda, samur kürk yazmış sana
Belki bir unutturan çıkar çilelerini
Belki de çanta alır, kazmaların yerini
Ha gayret, biraz daha feleğe meydan oku
Zaman gösterir ana, belkiyi, varı, yoku...

Hibar : Küçük çakıl, dolgu taşı

Orhan Bayramoğlu - Kaleli Orhan

Eridi, tükendi, kalmadı yarı
Bir de sen üzme, garibi bari
Fersiz gözlerinden akan yaşları
Mum halı yüzünde, sel yazıyorlar

Her an bekler seni, bakarak cama
Sabah olur, der ki gelir akşama
Biz, köyce anana bakarız ama
Her ne kadar olsa, el yazıyorlar

Önemli mi işin, gelmezsin niçin?
Bir evlat olarak yanmaz mı için?
Ya o işi, ya da anayı seçin
Dağları, taşları del yazıyorlar

Mehmet Erkan

Rizeli futbolcilar
Sahada uşiyiler
Hakem anlamaz deyi
Lazca konuşiyiler

Rüyama gördum oni
Şampiyon oliyisuz
Domuzun yavrilari
Nasil da güliyisuz

Şampiyon olmak içun
Horon ligi kuralum
Onbir da paçi bulu
Bi sihsaray vuralum

Top delindi, tik oni
Rakip geldi, yik oni
Hakem duduk çalarsa
Yaturu da op oni

Rakibun ayağina
Takacasun kancayi
Baktun geçeyi seni
Çekersun tapancayi

Dr. Ercan Eyüboğlu

Sarı saçların neden ağarmış
Gül yanakların neden sararmış
Acaba ömrüm sona mı ermiş?
Ağlatma sevgilim mezar başında

Aradım seni İstanbul sokaklarında
Aradım Samsun bucaklarında
Aradım seni Rize bahçelerinde
Ancak buldum seni Çayeli tepelerinde

Dursun Kazmaz