Sosyal Güvenlik Kurumu, trafik denetimlerinde şirket adına kayıtlı ticari araçları kullanan kişilerin sigortalılık durumuna ilişkin yeni bir düzenleme yaptı.
19 Ekim 2026 tarihli ve 2026/22 sayılı Genelge ile şirket araçlarını kullanan sürücüler hakkında yürütülen işlemlerde, araç sahibi ile sürücü arasında işçi-işveren ilişkisi bulunup bulunmadığının araştırılması kararlaştırıldı.
Trafik denetimlerinde SGK kontrolü yapılıyor
2021 yılından bu yana SGK ile emniyet birimleri arasında yürütülen kayıt dışı istihdamla mücadele kapsamında, şirketlere ait ticari araçların sürücülerinin sigortalılık durumları inceleniyor.
Trafik denetimlerinde sigortasız olduğu belirlenen sürücülere ilişkin araç plakası, kimlik bilgileri, tutanak tarihi ve denetim yeri gibi bilgiler SGK'ya iletiliyor.
Bu bilgiler doğrultusunda şirketin kayıt dışı işçi çalıştırıp çalıştırmadığı değerlendiriliyor.
Araç sahibi ve sürücü ifadeye çağrılabilecek
Yeni düzenlemeye göre, sürücü ile araç sahibi şirket arasında geçmişe dönük herhangi bir çalışma kaydı bulunmaması halinde yalnızca trafik tutanağına dayanılarak doğrudan ceza uygulanmayacak.
Dosya SGK denetmenlerine gönderilecek. Gerekli görülmesi halinde sürücü ve araç sahibi ifadeye çağrılarak aralarındaki ilişki araştırılacak.
İncelemede aracın arkadaşlık, akrabalık veya emanet olarak kullanılması gibi durumlar değerlendirilecek. İşçi-işveren ilişkisinin bulunup bulunmadığına ilişkin karar, denetmenler tarafından hazırlanacak rapor doğrultusunda verilecek.
Sigortasız işçi çalıştıran şirketlere yüksek ceza
Yapılacak incelemeler sonucunda kayıt dışı istihdam tespit edilmesi halinde, işverenlere 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 102'nci maddesi kapsamında idari para cezaları uygulanabilecek.
2026 yılı brüt asgari ücreti olan 33 bin 30 TL üzerinden yapılan hesaplamaya göre, işe giriş bildirgesinin verilmediğinin denetimle tespit edilmesi halinde her sigortasız çalışan için 66 bin 60 TL ceza uygulanıyor.
Kanunda belirtilen koşullarda aynı ihlalin bir yıl içerisinde tekrarlanması halinde ise ceza, sigortasız her çalışan için 165 bin 150 TL'ye yükseliyor.
Bunun yanında, çalışanın ilgili prim bildirimlerinde yer almaması nedeniyle aylık 66 bin 60 TL, ücret bordrosunda gösterilmemesi veya yasal kayıtların geçersiz sayılması halinde ise ilgili koşullara göre 16 bin 515 TL tutarında ek cezalar gündeme gelebiliyor.
Arkadaşına veya akrabasına araç veren herkes ceza alacak mı?
Düzenleme, özel araçlarını yakınlarına ödünç veren tüm vatandaşlara yönelik genel bir ceza uygulaması anlamına gelmiyor.
Uygulamanın odağında şirketlere ait ticari araçların kullanımı ve bu araçları süren kişilerle işletmeler arasında kayıt dışı çalışma ilişkisinin bulunup bulunmadığı yer alıyor.
Araç sahibi ile sürücü arasında herhangi bir çalışma ilişkisi bulunmadığının belirlenmesi halinde, sırf aracın başkasına verilmesi nedeniyle kayıt dışı istihdam cezası uygulanması söz konusu olmayacak.
Kiralık araçlarda durum ne olacak?
Kiraya verilen ticari araçlarda, sürücünün sigortalılık işlemlerinin aracı kiralayan gerçek veya tüzel kişi tarafından yapılmış olması halinde araç sahibine bu kapsamda ceza uygulanmayacak.
Bu durumun değerlendirilmesinde tarafların imzaladığı yazılı araç kiralama sözleşmesi de dikkate alınacak.
Yeni düzenlemeyle birlikte, şirket araçlarının kullanımına ilişkin SGK incelemelerinde doğrudan yaptırım yerine çalışma ilişkisinin araştırılması esas alınacak.
