Milyonlarca emekli ve çalışanın maaş ile zam hesaplamasında değişikliğe gidilmesi için yeni bir çalışma başlatıldı. Emekli aylıklarının hesaplanmasında kullanılan üçlü yapının sadeleştirilmesi, zam oranlarındaki farklılıkların giderilmesi ve gün sayısının maaş üzerindeki etkisinin artırılması başlıkları öne çıktı.
Türkiye genelinde SGK’dan emekli aylığı ile dul ve yetim aylığı alan dosya sayısının 17 milyona yaklaştığı belirtilirken, emekli maaşı ve zam sisteminde revizyon için ilgili komisyonun çalışmalara başladığı bildirildi.
Emekli maaşı nasıl hesaplanıyor?
Mevcut uygulamada emekli maaşları; 1999 öncesi, 2000–2008 arası ve 2008 sonrası olmak üzere üç ayrı döneme göre hesaplanıyor. Her dönem için farklı Aylık Bağlama Oranı (ABO) ve çarpanlar kullanılması, maaşlar arasında belirgin farklar oluşmasına neden oluyor.
Hesaplamada dikkate alınan kriterler
Maaş hesaplamasında sigortalının prime esas kazancı, dönemlere göre ABO, güncelleme katsayısı, önceki yılın enflasyonu ve büyümenin yüzde 30’u ile içinde bulunulan yılın enflasyon artışları dikkate alınıyor. Sistemin karma yapısı nedeniyle sadeleşme ve aktüeryal dengenin güçlendirilmesi ihtiyacı vurgulanıyor.
Üçlü hesaplama sistemine son verilmesi
Farklı dönemlere göre yapılan hesaplamanın emekliler arasında dengesizlik yarattığı ifade ediliyor. Tek bir hesaplama formülüne geçilmesi ve primlere dayalı sabit bir ABO uygulanması öneriler arasında yer alıyor.
Zam oranlarındaki ayrışma
SSK ve Bağ-Kur emeklileri 6 aylık enflasyona göre zam alırken, memur emeklileri toplu sözleşme kapsamında artıştan yararlanıyor. Bu farkın giderilmesi için ortak bir artış modeli ya da aylık enflasyon oranında zam seçeneği tartışılıyor.
