Kendine özgü ince kabuğu, bol suyu ve çekirdeksiz yapısıyla bilinen Rize mandalinası, farklı ürünlerle ekonomiye kazandırılıyor.
Mustafa Karali, annesi ve eşinin de katkılarıyla yürüttüğü çalışmalarda mandalinayı farklı lezzetlere dönüştürerek ürün çeşitliliğini artırıyor.
Rize'nin tarımsal değerleri arasında yer alan mandalinanın yalnızca taze meyve olarak tüketilmemesi, işlenerek daha uzun süre değerlendirilebilmesi ve üreticilere yeni gelir imkanları sunması amacıyla geliştirilen ürünler dikkat çekiyor.
Karali ve ailesi, mandalinadan turşu, sirke, gazoz, konsantre, macun, pekmez ve marmelat gibi ürünler hazırlarken meyvenin kabuklarını da üretim sürecine dahil ediyor.
Mandalinadan 20'yi aşkın farklı ürün
Mustafa Karali, Rize mandalinasının özelliklerini farklı ürünlerle değerlendirmeye çalıştıklarını belirterek, şu ifadeleri kullandı:
“Rize mandalinası ince kabuklu, bol sulu ve çekirdeksizdir. Ben bundan yaklaşık 20 çeşit ürün yaptım. Sadece mandalinadan 20 çeşit ürün ortaya çıkardık. Kabuğunu değerlendirdik, un haline getirdik. Bu ürünü salatalarınızda ve çorbalarınızda kullanabilirsiniz.” dedi.
Mandalinanın kışın vazgeçilmezi oladuğuna dikkat çeken Karali, “Çocuklarımıza gönül rahatlığıyla sunabileceğimiz, kışa girerken destekleyici bir ürün olarak değerlendirebileceğimiz ürünler bunlar.” Diye konuştu.
Mandalina ile kiviyi bir araya getirdi
Karali, Mandalinayı Rize'de yetiştirilen diğer tarımsal ürünlerle bir araya getirerek yeni tatlar oluşturduklarını anlattı.
Geleneksel yöntemlerle ürün çeşitliliğini artırdıklarına işaret eden Karali, “Tamamladığımız ürünler arasında mandalina macunu, mandalina pekmezi var. Mandalina ile kiviyi de harmanladık. İkisi de bizim değerli ürünlerimiz. Mandalina ve kiviyi bir araya getirerek macun hâline getirdik, ayrıca marmelatını yaptık.” dedi.
Mandalina kabuğunda sıfır atık
Mandalinanın yalnızca iç kısmının değil, kabuklarının da değerlendirilmesi gerektiğini vurgulayan Karali, geleneksel yöntemlerle hazırladıkları mandalina tozunun farklı kullanım alanları bulunduğunu söyledi.
Karali, üretim yöntemini şöyle anlattı:
“Mandalinayı soyduktan sonra kabuklarını köyde kuzinede kurutuyorum. Geleneksel kuzinenin üzerinde, ekmek pişirir gibi kurutuyorum. Daha sonra değirmende öğütüyorum.
Bunu kahvede kullanabilirsiniz. Çorbalarınıza, salatalarınıza ekleyebilirsiniz. Yoğurtla da çok güzel oluyor.
Balla da deneyebilirsiniz. Özellikle kestane balıyla karıştırmanızı tavsiye ediyorum. Bu, doğal bir ürün. Nasıl nanesi, karabiberi, pul biberi varsa, burada da bizim mandalinamız ve mandalina kabuğu tozumuz var.”
Sıfır atık anlayışıyla üretim
Mandalina kabuklarının çöpe atılmak yerine kurutulup öğütülerek farklı ürünlere dönüştürülmesi, üretimde kaynakların değerlendirilmesine yönelik yaklaşımın da bir örneğini oluşturuyor.
Mandalina tozunun mutfakta farklı amaçlarla kullanılabildiğini belirten Karali, kabukları da üretimin bir parçası haline getirdiklerini ifade ederek, “Mandalina kabuğunu sıfır atık anlayışıyla değerlendiriyoruz.” diye konuştu.
