Rize’de son dönemde meydana gelen sel ve heyelanların ardından çok sayıda çay bahçesinde zarar oluşurken, özellikle ÇKS kaydı bulunmayan üreticilerin yaşadığı mağduriyet yeniden gündeme geldi.
Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Çay Üreticileri Derneği Başkanı Mustafa Mavi, bölgede arazilerin çok parçalı ve hisseli olması nedeniyle çok sayıda üreticinin ÇKS kaydı yaptıramadığını söyledi.
ÇKS kaydı bulunmayan üreticilerin tarım sigortası yaptıramadığına işaret eden Mavi, doğal afetlerde zarar gören üreticilerin hem arazi hem de ürün kaybı nedeniyle tazminat alamadığını ifade etti.
“Üretici zararı kendi karşılıyor”
Sorunun uzun yıllardır devam ettiğini belirten Dernek Başkanı Mavi, çay bahçesinin heyelan nedeniyle zarar görmesi veya bir bölümünün tamamen kopması halinde üreticinin ÇAYKUR kayıtlarında bulunan çaylık alanının da azalabildiğini söyledi.
ÇKS kaydı olmadığı için üreticilerin sigorta sisteminden yararlanamadığını dile getiren Mavi, “Doğal afet nedeniyle toprak veya ürün kaybı meydana geldiğinde üretici herhangi bir tazminat alamıyor. Zararı tamamen kendisi karşılamak zorunda kalıyor.” dedi.
Çözüm önerisi: ÇAYKUR kayıtları esas alınsın
Sorunun daha önce Tarım ve Orman Bakanlığına da iletildiğini belirten Dernek Başkanı, çözüm için ÇAYKUR’un ruhsatlı çaylık alanlarına ilişkin kayıtlarının kullanılabileceğini ifade etti.
Dernek Başkanı, “Biz yıllardır ÇAYKUR’un ruhsat kayıtlarının baz alınmasını söylüyoruz. Çay bahçeleri bu kayıtlar üzerinden ÇKS’ye dahil edilirse üreticilerin sigorta yaptırmasının önü açılır ve mağduriyetler giderilebilir.” ifadelerini kullandı.
“Sadece sel ve heyelan değil”
Sorunun yalnızca sel ve heyelan dönemlerinde ortaya çıkmadığını vurgulayan Mavi, don ve aşırı sıcakların da çay ürününde ciddi kayıplara yol açabildiğini söyledi.
Üreticilerin bu tür doğal afetlerde de ÇKS ve sigorta sorunu nedeniyle destek alamadığını belirten Mavi, çözümün bölgedeki çay üreticilerinin önemli bir bölümünü ilgilendirdiğini kaydetti.
“Çok sayıda üretici ÇKS yaptıramıyor”
Mavi, yaklaşık 210 bin üreticiden yalnızca 50 bin civarında üreticinin ÇKS kaydı bulunduğunu öne sürerek, çok sayıda üreticinin hisseli ve parçalı arazi yapısı nedeniyle sisteme kayıt yaptıramadığını belirtti.
Bu nedenle heyelan, don, aşırı sıcaklık ve benzeri afetlerde oluşan zararın üreticinin üzerinde kaldığını ifade eden Dernek Başkanı, yetkililere ÇAYKUR’un mevcut ruhsat kayıtlarının esas alınması çağrısında bulundu.
