Rize'nin Ardeşen ilçesinde ata tohumu yetiştiriciliği yapan Emine Terzi, geçmişten günümüze ulaşan yerel tohum çeşitlerini koruyarak gelecek nesillere aktarmayı hedefliyor. Geçen yıl 58 çeşit domates yetiştiren Terzi, bu yıl sayıyı 66'ya çıkardığını belirterek ata tohumlarının kültürel mirasın önemli bir parçası olduğunu söyledi.
Rize'nin Ardeşen ilçesinde ata tohumu yetiştiriciliğiyle uğraşan Emine Terzi, geleneksel tarım kültürünü yaşatmak ve yerel tohumların kaybolmasını önlemek amacıyla çalışmalarını sürdürüyor.
Rizedeyiz.com'a açıklamalarda bulunan Terzi, ata tohumlarının yalnızca tarımsal üretim açısından değil, geçmişten gelen kültürel değerlerin korunması bakımından da önemli olduğunu ifade etti.
"Ata tohumlarını koruyarak geçmişimizi ve geleceğimizi koruyoruz"
Geçmişte yetiştirilen bazı ürünlerin ve yemek kültürüne ait değerlerin günümüzde kaybolmuş olabileceğine dikkat çeken Terzi, mevcut çeşitlerin de gelecek yıllarda aynı tehlikeyle karşı karşıya kalabileceğini belirtti.
Terzi, "Bundan 50 yıl önce var olan yemek kültürü ve tohumlar bugün yok olmuş olabilir. Bugün var olan kültürümüz de yarın yok olmaya yüz tutabilir. Biz bu ata tohumlarını koruyarak aslında hem geçmişimizi hem de geleceğimizi koruma altına alıyoruz. Kültürümüze de bir nevi sahip çıkmış oluyoruz." dedi.
Domates çeşidi sayısını 66'ya çıkardı
Ata tohumu yetiştiriciliğine yerel çeşitlerle başladığını anlatan Terzi, zamanla farklı ülkelerden de geleneksel tohumlar temin ederek üretim çeşitliliğini artırdığını söyledi.
Geçen yıla kadar 58 farklı domates çeşidi yetiştirdiğini belirten Terzi, "Bu yıl domates çeşidini 66'ya kadar çıkardım. Bu sadece domateste. Bunun mısırı var, biberi var. Önce ata tohumu ile başladım. Daha sonra farklı ülkelerin ata tohumlarını elde ederek bugün Rize'mizin Ardeşen ilçesinde daha farklı çeşitler ortaya koyduk." ifadelerini kullandı.
"Tohum konusunda dışa bağımlılığa karşıyız"
Tohumların üreticiler tarafından yeniden kullanılabilmesinin önemine değinen Terzi, çekirdeksiz meyve ve sebze üretimine ilişkin düşüncelerini de paylaştı.
Çekirdeksiz ürünlerin yaygınlaşmasını eleştiren Terzi, bu durumun üreticilerin tohum temininde başkalarına bağımlı hale gelmesiyle sonuçlanabileceğini savundu.
Terzi, "Bir karpuzu yarıyorsunuz, içinden onlarca tohum çıkıyor. Tohumu ele alarak insanlığı yönetmek isteyen bir kitle, çekirdeksiz meyve ve sebze yetiştiriyor. Neden? Çünkü bu yıl alan, seneye yine gelip ondan alsın istiyor. İnsanları kendine bağımlı kılmak istiyor. Biz buna kesinlikle karşıyız." diye konuştu.
"En büyük amacım gelecek nesillere örnek olmak"
Ata tohumlarını koruma çalışmalarını gelecek nesillere karşı bir sorumluluk olarak gördüğünü belirten Terzi, gençlerin de geleneksel tarım kültürüne sahip çıkması gerektiğini vurguladı.
Terzi, "Ata tohumu bizim geçmişimiz, geleceğimiz ve en büyük hazinemizdir. Bunu genç biri olarak yapmamın en büyük sebebi gelecek nesillere örnek olmaktır. Nasıl ki büyüklerimiz bize bunları emanet etti, biz de küçüklerimize emanet etmek zorundayız." ifadelerini kullandı.
Ardeşen'de farklı türlerde ata tohumu yetiştirmeyi sürdüren Terzi, çalışmalarını geleneksel tohum çeşitlerini korumak ve gelecek kuşaklara aktarmak amacıyla devam ettirdiğini belirtti.
