• 07 Haziran 2020 Pazar
  • Rize AÇIK
  • 00:00
    7 Haziran 2020 İmsak: Güneş: Öğle: İkindi: Akşam: Yatsı:

Yeni Yılla İlgili İnanışlar

Rize'de eski tarihlerde yılbaşı günü çeşitli adet ve gelenekler uygulanırdı. Şimdi de bunları görmek pek mümkün değil.

Yeni Yılla İlgili İnanışlar

AHIRDAKİ ÖKÜZ EVE ALINIR
Yeni yılın ilk sabahı, sabah namazının ardından evlerin mutfağının dört köşesine birer bardak su dökülür. Evler topraktır, bu nedenle suyu çeker Evin bahçe kapısı açılır; selavat getirilerek Allah’tan bol rızık istenir.  Yeni yıl sabahı eve ilk giren kişinin erkek olması gerekir. Ev halkı yılbaşı sabahı sabah ezanından sonra uyumaz ve eve gelecek olan kişiyi beklerler. Sabah 7 -8 olduğunda eğer hala gelen erkek olmamışsa ahırda bulunan bir öküz eve alınır. İlk gelen kişi eğer kadın olursa o yılın hastalıklarla geçeceğine inanırlar. Aynı uygulamaya benzer bir örnek de at ile yapılır. Yeni yıl sabahı atın yuları çıkarılarak ahırdan alınır ve evin giriş kapısından sağ ayağı girdirilir. Ayrıca yeni yıl sabahı pınarlardan su alınarak kaplar doldurulursa o yıl bereketli geçecek demektir.

GİZLİCE GİDER HAZIRLANAN YEMEKLERİ ALIR ÇIKARLAR
Yeni yılın sabahı şafak sökerken çocuklar köydeki komşu evlerin sağ kapısına gizlice giderler. Bu kapıdan içeri girer ve ev sahibinin bu ziyaretçiler için önceden hazırladığı yiyecekleri alır ve çıkarlar. Yiyecekler ise haşlanmış mısır, kabak, patates gibi genellikle çocukların sevdiği şeylerdir.

YENİ YIL PİRESİZ GEÇSİN DİYE...
Yeni yıl sabahının erken saatlerinde “derani” denilen ve hayvan yemlerinin konulduğu ve kışlık yiyeceklerin saklandığı yerde evin sahibi bıçakları birbirine sürtmeye başlar. Bu sesi duyan evin diğer sakinleri ve sesi duyup kapıya gelen diğer köylüler aşağıdan yukarıya ne yapıyorsun diye seslenirler. Yukarıdaki ise “pire kesiyorum” der. Aşağıdakiler de “bütün pireleri kes” derler. İnanışa göre yeni yıl sabahı bu şekilde bir uygulama yapılırsa bütün bir sene piresiz geçecek demektir.

YILBAŞI GÜNÜ MISIR KAYNATILIRDI
Yeni yılın ilk günü Mısır kaynatılır. “Koliva” denilen haşlanmış mısır o gün gelen misafirlere ve çocuklara yedirilir. Ayrıca yeni yıl sabahı koliva denilen mısır tanelerini evin odalarına serpiştirerek o yılın bereketli geçmesini sağladıklarına inanırlar. Gelecek yılın bereketli geçmesi için yapılan bir uygulamadır.

TAVUK ÇALINIRDI
Yılbaşı gecesi tavuk çalınır, pişirilir ve tüm köylüye haber verilerek beraberce yenilir.Yeni yıl günü yeni takvime göre Ocak ayının 14’düne denk gelir. Bu gün “cehiknik” yapılır. Cehiknik; gençlerin köyden yağ, şeker toplamaları ve bu toplanan yiyeceklerle helva ve tuzlu bibil yaptıkları uygulamanın adıdır.

YORUM EKLE