Rize’de turizm konuşuluyor.
Yine.
Yeniden.
Heyecanla.
Kalkandere’de Çağlayan Şelalesi için temaslar yapılmış. Altyapı, ulaşım, tanıtım konuşulmuş. Güzel.
Ama gelin şu soruyu dürüstçe soralım:
Bir yere önce tabela mı dikilir, tuvalet mi yapılır?
Turizm öyle “Hadi paylaşalım gelsinler” işi değildir.
Önce yol.
Sonra otopark.
Sonra güvenlik.
Sonra yeme içme.
Sonra konaklama.
Sonra temizlik.
Sonra disiplin.
En son tanıtım.
Hazır değilken çağırırsan…
Gelen bir daha gelmez.
Gelen mutsuz giderse, o mutsuzluk on kişiye anlatılır.
Turizm romantizm kaldırmaz.
Plan ister.
Standart ister.
Ciddiyet ister.
Rize’nin derdi güzellik değil zaten.
Disiplin.
“Gelen görsün” demekle olmuyor.
Gelen rahat etsin demek gerekiyor.
Bir yer pazarlanır.
Ama önce hazırlanır.
Bir şelale fotoğrafla değil, hizmetle büyür.

ÇAYKUR SADECE ÇAY MI SATACAK?
ÇAYKUR cam şişe suya başladı.
Damacana vardı.
Şimdi bardak su, pet su da gelecek.
Güzel.
Ama asıl soru şu:
ÇAYKUR marka mı, sadece üretici mi?
Bölgenin en büyük gücü.
En büyük pazarlama ağı.
En büyük güven unsuru.
O zaman ürün çeşitliliği artmalı.
Katma değer artmalı.
Mevsimlik işçi sadece kampanya zamanı değil, yıl boyu çalışabilmeli.
Her yaptığı iş “ÇAYKUR kalitesi” olmalı.
Kalite bir kez zedelenirse, marka bir daha kolay toparlanmaz.
Rize kazanacaksa…
ÇAYKUR büyümeli.
Ama büyürken sıradanlaşmamalı.
Marka olmak başka.
Fabrika olmak başka.
Çay diyarında marka zayıf olursa, başkası gelir rafta yerini alır.
Unutmayalım:
Büyük kurumlar büyüklükle değil, standardıyla ayakta kalır.

YAZ GELDİ DEDİK, KAR DÖNDÜ
Rize’de yazı ilan ettik.
Montları kaldırdık.
Sonra?
Yüksekler yine beyaz.
Karadeniz insanı böyledir.
Bir gün güneş, bir gün sis, bir gün kar.
Ama turizm planı hava gibi olmamalı.
Bir var bir yok.
Mevsim sürpriz yapabilir.
Plan sürpriz yapamaz.
Yayla turizmi diyorsak…
Kış turizmi diyorsak…
Doğa turizmi diyorsak…
Dört mevsim düşünmek zorundayız.
Rize’nin doğası hazır.
İklimi hazır.
Manzarası hazır.
Hazır olmayan tek şey sistem.
Biz hâlâ “Ne güzel manzara” diyoruz.
Turist “Wi-Fi var mı?” diye soruyor.
Aradaki fark bu kadar basit.

Kalenderce
Bir şehri tanıtmak kolaydır.
Bir şehri hazırlamak zordur.
Hazırlamadan çağırmak,
Sofra kurmadan misafir beklemek gibidir.
Rize güzeldir.
Ama güzellik tek başına yetmez.
Altyapı ciddiyet ister.
Marka sabır ister.
Turizm disiplin ister.
Güzelliği olan çok şehir var.
Sistemi olan kazanır.