Son haftalarda dünyada ilginç şeyler oluyor.

Bir bakıyorsunuz, dünyanın en gelişmiş ülkelerinden ABD’de hava trafiği felç oluyor. Binlerce uçuş iptal ediliyor. Bir başka gün, dünyanın farklı noktalarında dijital sistemler devre dışı kalıyor. Bankacılıktan iletişime, ulaşımdan kamu hizmetlerine, oradan marketlere kadar pek çok alanda aksaklıklar yaşanıyor.

Peki, neler oluyor?

Siber saldırılar mı, ısıtılıp ısıtılıp gündeme getirilen uzaylılar mı, yoksa “Kral benim!” diyen yapay zekâ mı?

Önce uzaylılardan başlayalım.

Doğrusunu söylemek gerekirse uzaylılar konusunda pek bilgim yok. Hatta benim tanıdığım tek uzaylı, yıllardır uzaylı olduğunu iddia eden türkücü Mustafa Topaloğlu!

Dolayısıyla bu ihtimali şimdilik Mustafa abiye bırakalım.

Gelelim siber saldırılara.

Elbette ki olabilir! İnternet çıktı çıkalı milyonlarca siber saldırıya tanık olmadık mı?

Ancak her teknolojik arızayı siber saldırı olarak değerlendirmek de meseleyi araştırmak yerine işi komisyona havale etmeye benzer. Sorunu çözmüş olmazsınız, yalnızca bir isim koymuş olursunuz.

Bu konuya tekrar döneceğimi belirterek devam edelim.

Ya yapay zekâ?

İşte burada işler biraz daha ilginçleşiyor.

Çünkü artık yapay zekâ var! Bilmediğimiz, açıklayamadığımız, hatta işimize geldiğinde açıklamak istemediğimiz her konuda günah keçisi yapabileceğimiz yeni bir teknolojiye sahibiz.

Ama burada önemli bir ayrıntının altını çizmek istiyorum.

Kimse çıkıp da “Yapay zekâ çıldırdı, kendi kendine dünyaya saldırıyor!” demesin.

Yapay zekâ üzerine çalışan, bu konuda kitap yazacak kadar araştırma ve birikimi olan birisi olarak şunu açıkça söyleyebilirim:

Bugün yaşanan olayları, yapay zekânın kendi başına dünyayla savaşa girmesiyle açıklayamazsınız.

Neden mi? Söyleyeyim.

Yapay zekâ, insanlar tarafından kötü amaçlarla kullanılabilir. Yanlış komutlar, hatalı hedefler veya denetimsiz sistemler nedeniyle istenmeyen, hatta tehlikeli sonuçlar ortaya çıkabilir.

Ama bunlar başka, yapay zekânın kendi kendine insanlardan nefret etmeye karar vermesi başka!

Benim üzerinde durduğum mesele tam da bu.

Yapay zekâ, bir sabah kalkıp “Bari bugün şu insanlara biraz kin kusayım, nefret salayım!” diye düşünmez. Çünkü böyle bir düşüncenin arkasında insanlara özgü öfke, kin ve nefret gibi duygular bulunur. Bugünkü yapay zekâ sistemlerinin bu duyguları gerçekten yaşadığını iddia etmek, en basit söylemle yapay zekâ cahilliğidir.

Sürekli tekrarlıyorum, yine tekrarlayayım:

Eğer yapay zekânın bir sabah kendi kendine insanlardan nefret etmeye başlayacağına inanıyorsanız, yine bir sabah uyandığınızda cep telefonunuzdaki yapay zekânın size âşık olabileceğine de inanmanız gerekir!

Siber saldırı tehlikesine tekrar dönersek:

Daha birkaç yıl öncesine kadar yazılım geliştirmek ciddi teknik bilgi gerektiriyordu. Bugün yapay zekâ sayesinde çok daha kısa sürede kod yazabiliyor, karmaşık sistemler geliştirebiliyorsunuz.

Peki, aynı teknolojinin siber saldırılarda kullanılmasını ne engelleyebilir?

Elbette güvenlik önlemleri var. Ancak unutmayalım ki yapay zekâ sadece savunma yapanların değil, saldırı gerçekleştirmek isteyenlerin de elinde bulunuyor.

Yani teknoloji geliştikçe bir tek imkânlarımız değil, tehditlerimiz de büyüyor.

Şimdi meselenin can alıcı noktasına bakalım.

Yaklaşık bir yıl önce kaleme aldığım Kral Kim Olacak? adlı kitabımda geleceğin dünyasında gücün kimin elinde olacağını sorgulamıştım.

Bugün yaşanan gelişmeler, o soruyu yeniden gündeme getiriyor.

Çünkü geleceğin dünyasında güç, yalnızca büyük ordulara veya büyük ekonomilere sahip olmakla ölçülmeyecek. Bilgiyi yöneten, teknolojiyi geliştiren ve yapay zekâyı en etkili kullanan ülkeler önemli avantajlar elde edecek.

Belki de geleceğin savaşları cephelerde değil, bilgisayar ekranlarında başlayacak. Üstelik tek bir kurşun atılmadan milyonlarca insanın hayatı etkilenebilecek.

Elbette her teknolojik arızanın arkasında yapay zekâ donanımlı siber saldırıları aramak doğru değil. Ancak dünyada yeni bir güç mücadelesinin şekillendiğini de görmezden gelemeyiz.

Dünya değişiyor. Hem de düşündüğümüzden çok daha hızlı!

Ve ben yaklaşık bir yıl önce kitabımda sorduğum soruyu bugün bir kez daha soruyorum:

Kral kim olacak?

Galiba bu sorunun cevabını artık yalnızca tarih kitaplarında değil, bilgisayar ekranlarında da aramamız gerekecek.