2027 yılına yaklaşık 45 gün kaldı.

Bizde yılbaşı demek, biraz da zam demek!

Devlet, yeni yılla birlikte hem gelir hem de gider kalemlerini yeniden hesaplayacak. Vergiler, harçlar, ücretler ve elbette emekli maaşları…

Herhâlde emekli maaşlarının yetersiz olduğu konusunda kimsenin tereddüdü yoktur.

Ama Türkiye’nin bir de enflasyon sorunu var.

İşte tam bu noktada bir soru karşımıza çıkıyor:

Emeklilere yüksek zam yapılırsa enflasyon daha fazla yükselir mi?

Bir de bütçe açığı meselesi var elbette.

Kabul edelim. Devletin giderleri gelirlerinden fazla olursa bütçe açığı oluşur. Bu açığın kontrolsüz para genişlemesiyle finanse edilmesi de enflasyonu körükleyebilir.

Ancak bütçe açığını azaltmanın yolu, emeklinin maaşını düşük tutmak değil, devletin gelirlerini artırırken harcamalarında verimliliği sağlamaktır.

Gelelim asıl meseleye.

Ben, emeklilere yapılacak yüksek bir zammın mutlaka enflasyonu yükselteceği düşüncesine katılmıyorum.

Neden mi?

Çünkü Türkiye’deki enflasyonu yalnızca taleple açıklayamayız. Üretim maliyetleri, enerji fiyatları, döviz kuru ve yapısal sorunlar da fiyatları ciddi biçimde etkiliyor.

Hele hele söz konusu emeklilerse!

Şimdi biraz hesap yapalım.

Bugün en düşük emekli aylığı yaklaşık 23 bin 500 lira.

Yüzde 10 zam yaparsanız yaklaşık 25 bin 900 lira olur.

Peki, yüzde 25 zam yaparsanız?

Yaklaşık 29 bin 400 lira!

Aradaki fark yalnızca 3 bin 500 lira.

Şimdi soruyorum:

Emekli bu parayla hangi tüketim çılgınlığını başlatacak?

Yeni otomobil mi alacak?

Yazlık mı satın alacak?

Yoksa dünya turuna mı çıkacak?

Elbette hayır!

Belki aylardır ertelediği ihtiyaçlarını karşılayacak. Belki torununa harçlık verecek. Belki markete giderken biraz daha rahat davranacak.

Başka söylemle, yeni bir tüketim alışkanlığı kazanmaktan çok, kaybettiği satın alma gücünün bir kısmını geri alacak.

Elbette bu harcamaların hiç talep etkisi olmayacağını söyleyemeyiz. Ama emeklinin hayatını biraz da olsa rahatlatacak birkaç 1000 TL’yi yüksek enflasyonun sorumlusu gibi görmek de doğru değil.

Üstelik bu para mahalle esnafına, pazarcıya, üreticiye gidecek.

Yani emeklinin yüzü gülerken esnafın da yüzü gülecek.

Bu işin bir de siyaset boyutu var!

ABD ara seçimlerinde yaşananları gördünüz.

Trump’ın partisinin yaşadığı kayıplarda hayat pahalılığının önemli rolü vardı.

İki önceki yazımda Süleyman Demirel’in meşhur tencere sözünden hareketle şöyle demiştim:

“Trump’ı boş tencere getirdi, boş tencere götürüyor!”

Çünkü siyaset dünyanın neresinde yapılırsa yapılsın, mutfaktan bağımsız değildir.

Seçmen sandığa giderken yalnızca yapılan yollara, köprülere bakmaz.

Cebine de bakar!

Hükümetin bugüne kadar yaptığı hizmetleri sürdürebilmesi için yeniden seçim kazanması gerekiyor. Bunun da önemli şartlarından biri, milyonlarca emeklinin ekonomik sıkıntılarının hafiflemesidir.

Emekliler, “Evet, sıkıntı çektik ama yapılan zam bizi biraz rahatlattı.” diyebilmelidir.

Şimdilerde en düşük aylık, prim gününe göre düzenleme, seyyanen zam ve refah payı gibi birçok yöntem tartışılıyor.

Teknik ayrıntıları uzmanların işi.

Benim anladığım ise şu:

Adil, sürdürülebilir ve emekliyi gerçekten rahatlatacak bir maaş düzenlemesi hem emeklilerin hem de hükümetin yararına olacaktır.

Çünkü emekli yüksek enflasyonun sorumlusu değil, enflasyondan en çok etkilenenlerden biridir.

Enflasyonla mücadeleyi emeklinin maaşını küçülterek değil, ekonominin hacmini büyüterek kazanalım!